ഒരു കുടുംബത്തിൽ സ്നേഹവും സമാധാനവും സന്തോഷവും ഉണ്ടാകണമെന്ന് എല്ലാവരും ആഗ്രഹിക്കുന്നു. എന്നാൽ ജീവിതത്തിന്റെ തിരക്കുകൾക്കിടയിൽ കുടുംബാംഗങ്ങൾ തമ്മിൽ സംസാരിക്കാനുള്ള സമയം പോലും കുറയുന്ന കാലമാണിത്. ഓരോരുത്തരും സ്വന്തം ജോലികളിലും പഠനത്തിലും മൊബൈൽ ഫോണിലും മറ്റു തിരക്കുകളിലും മുഴുകുമ്പോൾ ഒരുമിച്ച് ഇരിക്കുന്ന നിമിഷങ്ങൾ കുറയുന്നു.
അത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിൽ കുടുംബപ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് വലിയൊരു സ്ഥാനമുണ്ട്.
ഒരുമിച്ച് പ്രാർത്ഥിക്കുന്ന ഒരു കുടുംബം പ്രശ്നങ്ങളില്ലാത്ത കുടുംബമായിരിക്കണമെന്നില്ല. അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകളും രോഗങ്ങളും വിഷമങ്ങളും അവിടെയും ഉണ്ടാകാം. എന്നാൽ ആ പ്രശ്നങ്ങളെ ഒറ്റയ്ക്ക് നേരിടാതെ ദൈവത്തിന്റെ മുമ്പിൽ ഒരുമിച്ച് സമർപ്പിക്കാൻ കുടുംബത്തിന് കഴിയുന്നു എന്നതാണ് പ്രാർത്ഥനയുടെ വലിയ അനുഗ്രഹം. കത്തോലിക്കാ സഭ കുടുംബത്തെ ഒരു “ഗൃഹസഭ”യായി കാണുന്നു. കുടുംബത്തിലെ ദൈനംദിന ജീവിതം തന്നെ പ്രാർത്ഥനയിലൂടെയും വിശ്വാസത്തിലൂടെയും ദൈവത്തിന് സമർപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഇടമാകണമെന്ന് സഭ പഠിപ്പിക്കുന്നു.
കുടുംബപ്രാർത്ഥന എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനമാണ്?
കുടുംബമായി ഒരുമിച്ച് പ്രാർത്ഥിക്കുമ്പോൾ ആദ്യം സംഭവിക്കുന്നത് നമ്മൾ പരസ്പരം അടുത്തുവരികയാണ്. അച്ഛനും അമ്മയും മക്കളും കുറച്ച് നിമിഷങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് ഇരിക്കുന്നു. ആ സമയത്ത് ജോലി, പഠനം, ഫോൺ, ടെലിവിഷൻ, മറ്റു തിരക്കുകൾ എന്നിവ മാറ്റിവെക്കുന്നു. എല്ലാവരുടെയും ശ്രദ്ധ ഒരേ ദിശയിലേക്ക് — ദൈവത്തിലേക്ക് — തിരിയുന്നു.
ഈ ചെറിയ ശീലം കുടുംബത്തിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാം. ഒരു കുഞ്ഞ് മാതാപിതാക്കൾ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നത് കാണുമ്പോൾ പ്രാർത്ഥനയുടെ പ്രാധാന്യം പഠിക്കുന്നു. മാതാപിതാക്കൾ മക്കളോടൊപ്പം പ്രാർത്ഥിക്കുമ്പോൾ വിശ്വാസം പുസ്തകത്തിൽ പഠിക്കുന്ന ഒരു വിഷയം മാത്രമല്ലെന്നും, ജീവിതത്തിൽ അനുഭവിക്കേണ്ട ഒന്നാണെന്നും കുട്ടികൾക്ക് മനസ്സിലാകും. കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ പഠിപ്പിക്കലിൽ കുടുംബം തന്നെ പ്രാർത്ഥനയുടെ ആദ്യ വിദ്യാലയമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് വലിയ സമയം ആവശ്യമില്ല
“എല്ലാവർക്കും ഒരുമിച്ച് ഇരിക്കാൻ സമയം കിട്ടുന്നില്ല” എന്നതാണ് പല കുടുംബങ്ങളും നേരിടുന്ന ഒരു ബുദ്ധിമുട്ട്. എന്നാൽ കുടുംബപ്രാർത്ഥനയ്ക്കായി ദിവസവും ഒരു മണിക്കൂർ മാറ്റിവെക്കണമെന്നില്ല. പത്ത് മിനിറ്റ് മതി. അഞ്ച് മിനിറ്റ് പോലും മതി.
- രാത്രി ഭക്ഷണത്തിന് ശേഷം കുടുംബമായി ഒരുമിച്ച് ഇരിക്കാം.
- ഒരു ചെറിയ ബൈബിൾ വചനം വായിക്കാം.
- ഒരു ദശകം ജപമാല ചൊല്ലാം.
- ഓരോരുത്തരും ഓരോ ചെറിയ പ്രാർത്ഥന പറയാം.
- അവസാനം “സ്വർഗ്ഗസ്ഥനായ ഞങ്ങളുടെ പിതാവേ” ചൊല്ലി പ്രാർത്ഥന അവസാനിപ്പിക്കാം.
പ്രധാനപ്പെട്ടത് എത്ര സമയം പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു എന്നതല്ല; ആ സമയം ദൈവത്തിനായി മാറ്റിവെക്കുന്നു എന്നതാണ്. ഇത്രയും ലളിതമായ ഒരു ശീലം പോലും കുടുംബത്തിന്റെ ആത്മീയ ജീവിതത്തിൽ വലിയ മാറ്റം വരുത്താം.
കുട്ടികൾക്ക് നൽകാവുന്ന ഏറ്റവും നല്ല സമ്മാനങ്ങളിൽ ഒന്ന്
മാതാപിതാക്കൾ മക്കൾക്ക് പല കാര്യങ്ങളും നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു—നല്ല വിദ്യാഭ്യാസം, നല്ല ജോലി, സാമ്പത്തിക സുരക്ഷ, നല്ല ജീവിതസാഹചര്യങ്ങൾ. ഇവയെല്ലാം പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ അതിനൊപ്പം ദൈവത്തിലുള്ള വിശ്വാസവും പ്രാർത്ഥനയുടെ ശീലവും കുട്ടികൾക്ക് നൽകുന്നത് വളരെ വിലപ്പെട്ട ഒരു സമ്മാനമാണ്.
ജീവിതത്തിൽ ഒരു ദിവസം മാതാപിതാക്കൾ കൂടെയില്ലാത്ത സമയവും വരും. അപ്പോൾ അവർക്ക് മാതാപിതാക്കൾ പഠിപ്പിച്ച പ്രാർത്ഥനയും ദൈവത്തിലുള്ള വിശ്വാസവും ജീവിതത്തിൽ വലിയ ശക്തിയാകും. അതുകൊണ്ട് കുട്ടികളോട് “പ്രാർത്ഥിക്കണം” എന്ന് മാത്രം പറയുന്നതിന് പകരം, അവരുടെ കൂടെ ഇരുന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കാം. പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്നതിനേക്കാൾ കാണിച്ചുകൊടുക്കുന്നതാണ് കൂടുതൽ ശക്തമായ പഠനം.
കുടുംബത്തിന്റെ സന്തോഷങ്ങളും ദുഃഖങ്ങളും ദൈവത്തിന് സമർപ്പിക്കാം
കുടുംബപ്രാർത്ഥന ദുഃഖസമയത്ത് മാത്രം ചെയ്യേണ്ട ഒന്നല്ല.
- ഒരു പുതിയ കുഞ്ഞ് ജനിച്ചാൽ നന്ദി പറയാം.
- ഒരു പരീക്ഷ വിജയിച്ചാൽ, ജോലി ലഭിച്ചാൽ, രോഗത്തിൽ നിന്ന് സുഖം ലഭിച്ചാൽ നന്ദി പറയാം.
- ഒരു കുടുംബാംഗം രോഗിയായിരിക്കുമ്പോഴും, സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാകുമ്പോഴും പ്രാർത്ഥിക്കാം.
- കുടുംബത്തിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ടാകുമ്പോഴും പ്രാർത്ഥിക്കാം.
- ഒരു പ്രിയപ്പെട്ട വ്യക്തിയെ നഷ്ടപ്പെടുമ്പോഴും ദൈവത്തിന്റെ ആശ്വാസത്തിനായി പ്രാർത്ഥിക്കാം.
കുടുംബത്തിന്റെ സന്തോഷങ്ങളും ദുഃഖങ്ങളും പ്രതീക്ഷകളും നിരാശകളും ദൈവത്തിന്റെ മുമ്പിൽ സമർപ്പിക്കുന്ന ഇടമായി കുടുംബപ്രാർത്ഥന മാറണം.
ഭക്ഷണത്തിന് മുമ്പുള്ള ചെറിയ പ്രാർത്ഥന
കുടുംബപ്രാർത്ഥനയുടെ ഏറ്റവും ലളിതമായ രൂപങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഭക്ഷണത്തിന് മുമ്പുള്ള പ്രാർത്ഥന. ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കുറച്ച് നിമിഷങ്ങൾ നിശ്ശബ്ദരാകാം:
“ദൈവമേ, ഞങ്ങൾക്ക് നൽകിയ ഈ ഭക്ഷണത്തിനും അനുഗ്രഹങ്ങൾക്കും നന്ദി. ഈ ഭക്ഷണം ആവശ്യമുള്ള എല്ലാവരെയും അനുഗ്രഹിക്കണമേ.”
ഇത് കുട്ടികൾക്ക് നന്ദിയുടെ മനോഭാവം പഠിപ്പിക്കും. നമുക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഭക്ഷണം സ്വാഭാവികമായി ലഭിക്കുന്ന ഒന്നല്ലെന്നും, അതിനുപിന്നിൽ ദൈവത്തിന്റെ അനുഗ്രഹവും അനേകം മനുഷ്യരുടെ അധ്വാനവും ഉണ്ടെന്നും അവർ മനസ്സിലാക്കും.
ജപമാലയും കുടുംബവും
കത്തോലിക്കാ കുടുംബങ്ങളിൽ ജപമാലയ്ക്ക് പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്. എല്ലാ ദിവസവും ഒരു മുഴുവൻ ജപമാല ചൊല്ലാൻ സാധിക്കാത്ത കുടുംബങ്ങൾക്കും ചെറിയ രീതിയിൽ ആരംഭിക്കാം. ഒരു ദശകം മാത്രം ചൊല്ലാം. ഒരു പ്രത്യേക നിയോഗത്തിനായി പ്രാർത്ഥിക്കാം. രോഗിയായ ഒരു കുടുംബാംഗത്തിനായി ജപിക്കാം. മരിച്ചുപോയ ബന്ധുക്കൾക്കായി പ്രാർത്ഥിക്കാം. കുട്ടികളുടെ പഠനത്തിനും ഭാവിക്കും വേണ്ടി പ്രാർത്ഥിക്കാം. ഇങ്ങനെ ജപമാല കുടുംബത്തിന്റെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കാം.
മൊബൈൽ ഫോൺ മാറ്റിവെച്ച് കുറച്ച് സമയം
ഇന്നത്തെ കുടുംബപ്രാർത്ഥനയിൽ ഒരു ചെറിയ വെല്ലുവിളിയുണ്ട് — മൊബൈൽ ഫോൺ. ഒരുമിച്ച് പ്രാർത്ഥിക്കാനിരിക്കുമ്പോഴും ഒരു സന്ദേശം വരാം. ഒരു ഫോൺകോൾ വരാം. ഒരു അറിയിപ്പ് കാണാം. പിന്നെ പ്രാർത്ഥനയുടെ ശ്രദ്ധ നഷ്ടപ്പെടാം.
അതുകൊണ്ട് കുടുംബപ്രാർത്ഥനയുടെ സമയത്ത് മൊബൈൽ ഫോണുകൾ കുറച്ച് സമയം മാറ്റിവെക്കാം. ആ കുറച്ച് മിനിറ്റുകൾ ദൈവത്തിനും കുടുംബത്തിനുമായി മാത്രം നൽകാം. ഇത് കുട്ടികൾക്കും നല്ലൊരു മാതൃകയായിരിക്കും.
കുടുംബത്തിൽ ക്ഷമയുടെ ശീലം വളർത്താം
കുടുംബത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സ്നേഹിക്കുന്നവരോടാണ് ചിലപ്പോൾ നാം ഏറ്റവും കൂടുതൽ കോപിക്കുന്നത്. അച്ഛനും മകനും തമ്മിൽ, അമ്മയും മകളും തമ്മിൽ, ഭർത്താവിനും ഭാര്യയ്ക്കും ഇടയിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. ഇവയെല്ലാം മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
എന്നാൽ ഒരുമിച്ച് പ്രാർത്ഥിക്കുന്ന കുടുംബത്തിന് ഒരു പ്രത്യേക ശക്തിയുണ്ട്. പ്രാർത്ഥനയ്ക്കിടെ എല്ലാവരും ദൈവത്തിന്റെ മുമ്പിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, സ്വന്തം തെറ്റുകളെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാനും മറ്റുള്ളവരോട് ക്ഷമിക്കാനും അവസരം ലഭിക്കുന്നു. ചിലപ്പോൾ ഒരു നീണ്ട സംഭാഷണത്തേക്കാൾ ഫലപ്രദമായിരിക്കും ഒരുമിച്ചുള്ള ഒരു ചെറിയ പ്രാർത്ഥന.
വീട്ടിലെ ഒരു ചെറിയ പ്രാർത്ഥനാകോണം
വീട്ടിൽ ഒരു ചെറിയ സ്ഥലത്ത് ക്രൂശിതരൂപം, പരിശുദ്ധ മറിയത്തിന്റെ ചിത്രം, വിശുദ്ധരുടെ ചിത്രം അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ബൈബിൾ എന്നിവ വെച്ച് ഒരു ചെറിയ പ്രാർത്ഥനാകോണം (Prayer Corner) ഒരുക്കാം. അത് വലിയതോ മനോഹരമോ ആയിരിക്കണമെന്നില്ല. പ്രധാനപ്പെട്ടത് ആ സ്ഥലം കുടുംബത്തിന് പ്രാർത്ഥനയെ ഓർമ്മിപ്പിക്കണം എന്നതാണ്. രാവിലെയോ വൈകുന്നേരമോ കുടുംബാംഗങ്ങൾ അവിടെ കുറച്ച് നിമിഷങ്ങൾ പ്രാർത്ഥിക്കാം.
വിശുദ്ധ കുർബാനയും കുടുംബജീവിതവും
കുടുംബപ്രാർത്ഥന ദേവാലയത്തിലെ വിശുദ്ധ കുർബാനയിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട ഒന്നല്ല. വീട്ടിലെ പ്രാർത്ഥന നമ്മുടെ കുടുംബജീവിതത്തെ വിശുദ്ധ കുർബാനയിലേക്കും സഭയുടെ ആരാധനയിലേക്കും നയിക്കണം. ഞായറാഴ്ച കുടുംബമായി വിശുദ്ധ കുർബാനയിൽ പങ്കെടുക്കുക, ദൈവവചനം കേൾക്കുക, പ്രാർത്ഥനയിൽ പങ്കുചേരുക — ഇവ കുടുംബത്തിന്റെ വിശ്വാസജീവിതത്തിന് അടിത്തറ നൽകുന്നു.
പ്രാർത്ഥിക്കുന്ന കുടുംബം
പ്രാർത്ഥിക്കുന്ന കുടുംബം പ്രശ്നങ്ങളില്ലാത്ത കുടുംബമല്ല. പക്ഷേ പ്രശ്നങ്ങളുടെ നടുവിലും ദൈവത്തെ തേടുന്ന കുടുംബമാണ്.
- കരയുമ്പോഴും ഒരുമിച്ച് പ്രാർത്ഥിക്കും.
- സന്തോഷിക്കുമ്പോഴും ഒരുമിച്ച് നന്ദി പറയും.
- തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുമ്പോൾ ദൈവത്തിന്റെ സഹായം തേടും.
- തെറ്റുകൾ സംഭവിക്കുമ്പോൾ ക്ഷമ ചോദിക്കും.
- പ്രയാസങ്ങൾ വരുമ്പോൾ പ്രതീക്ഷ കൈവിടാതെ ദൈവത്തിൽ ആശ്രയിക്കും.
കുടുംബപ്രാർത്ഥന കുടുംബത്തെ മാത്രം മാറ്റുന്നില്ല. അതിലൂടെ വളരുന്ന കുട്ടികൾ അവരുടെ ജീവിതത്തിലേക്കും ഈ വിശ്വാസം കൊണ്ടുപോകുന്നു. അങ്ങനെ ഒരു കുടുംബത്തിൽ ആരംഭിച്ച ചെറിയൊരു പ്രാർത്ഥന അടുത്ത തലമുറയിലേക്കും പകരാം.
ഇന്ന് തന്നെ തുടങ്ങാം
കുടുംബപ്രാർത്ഥന തുടങ്ങാൻ പ്രത്യേക ദിവസത്തിനായി കാത്തിരിക്കേണ്ടതില്ല. ഇന്ന് തന്നെ തുടങ്ങാം. രാത്രി ഭക്ഷണത്തിന് ശേഷം എല്ലാവരും കുറച്ച് നേരം ഒരുമിച്ച് ഇരിക്കാം. ഒരു ചെറിയ ബൈബിൾ വചനം വായിക്കാം. ഓരോരുത്തരും ഒരു നിയോഗം പറയാം. ഒരു “നന്മ നിറഞ്ഞ മറിയമേ” ചൊല്ലാം. അവസാനം കുടുംബത്തെ മുഴുവൻ യേശുവിന്റെ തിരുഹൃദയത്തിന് സമർപ്പിക്കാം.
ആദ്യ ദിവസങ്ങളിൽ അത് കുറച്ച് ബുദ്ധിമുട്ടായി തോന്നാം. പക്ഷേ പതുക്കെ അത് കുടുംബത്തിന്റെ സ്വാഭാവികമായ ഒരു ശീലമായി മാറും. ഒരുപക്ഷേ വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം ആ വീട്ടിലെ കുട്ടികൾ വളർന്ന് സ്വന്തം കുടുംബങ്ങളുണ്ടാക്കുമ്പോൾ, അവരുടെ ബാല്യകാലത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ ഓർമ്മകളിലൊന്ന് എല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് പ്രാർത്ഥിച്ചിരുന്ന ആ ചെറിയ നിമിഷങ്ങളായിരിക്കും.
അതിനാൽ ഇന്ന് നമ്മുടെ വീട്ടിൽ ഒരു ചെറിയ തീരുമാനം എടുക്കാം:
നമ്മുടെ വീട് ഉറങ്ങാനും ഭക്ഷണം കഴിക്കാനും വിശ്രമിക്കാനും മാത്രമുള്ള സ്ഥലമാകാതെ, ദൈവത്തെ സ്നേഹിക്കാനും പ്രാർത്ഥിക്കാനും പരസ്പരം സ്നേഹിക്കാനും കഴിയുന്ന ഒരു ചെറിയ ഗൃഹസഭയാകട്ടെ.ഒരുമിച്ച് പ്രാർത്ഥിക്കാം.
ഒരുമിച്ച് വിശ്വസിക്കാം.
ഒരുമിച്ച് ദൈവത്തിന്റെ സ്നേഹത്തിൽ വളരാം.
ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ ശക്തി അതിന്റെ സമ്പത്തിൽ മാത്രമല്ല; ഒരുമിച്ച് പ്രാർത്ഥിക്കുന്ന ഹൃദയങ്ങളിലാണ്.